Page 79 - Demo

III Bob. Ta%u02bclimda innovatsion metodlar va sun%u02bciy intellekt | 79islohotlarini XX asr boshida O%u02bbrta Osiyoda qo%u02bbllash imkoniyati bo%u02bblganida, qanday o%u02bbzgarishlar yuz berardi?%u201d kabi keyslar o%u02bbquvchini ijodiy va sabab%u2013oqibatli tahlilga jalb etadi.Keyslarni tuzishda %u201cmahalliy kontekst%u201dga tayanish (hududiy muammo, maktab hayoti, ijtimoiy muhit) o%u02bbquvchi motivatsiyasini oshiradi. Masalan, suv resurslari, ekologiya, transport, mahalla infratuzilmasi, mahalliy tarixiy obidalarni saqlash, kiberxavfsizlik, raqamli gigiyena kabi mavzular keys uchun qulay yo%u02bbnalish hisoblanadi.%u258c Keys-stadi metodining asosiy bosqichlari:1 Vaziyat taqdimoti (muammoli holatni ifodalash). Dars boshida o%u02bbqituvchi o%u02bbquvchilarga real yoki shartli hayotiy vaziyat asosida muammoli holatni taqdim etadi. Bu vaziyat iloji boricha o%u02bbquvchilarning kundalik hayoti, mavzuga daxldor amaliy faoliyati yoki ijtimoiy konteksti bilan bog%u02bbliq bo%u02bblishi zarur. Maqsad, o%u02bbquvchini o%u02bbylantirish, unda qiziqish uyg%u02bbotish va muammoni hal qilishga ichki ehtiyoj tug%u02bbdirishdir.Masalan: %u201cAholisi ko%u02bbpayib borayotgan shaharda toza ichimlik suvi yetishmovchiligi yuzaga kelmoqda%u2026%u201d2 Muammoni tahlil qilish (holatni o%u02bbrganish va sabablarni aniqlash). O%u02bbquvchilar guruhlarda yoki yakka tartibda vaziyatni tahlil qiladilar, muammoning ildiz sabablari, bog%u02bbliq omillar va kutilayotgan oqibatlarni aniqlashga harakat qiladilar. Ular mavjud bilim, tajriba, darslik va boshqa manbalardan foydalanib, muammoni ilmiy asosda tushunishga intiladilar.Masalan: Suv manbalarining kamayishi, texnologik isrofgarchilik, noto%u02bbg%u02bbri rejalashtirish, ekologik muammolar%u20263 Yechim variantlarini ishlab chiqish (kreativ va asosli takliflar yaratish). O%u02bbquvchilar muammoni hal qilishga oid o%u02bbz qarashlarini ilgari suradilar. Har bir guruh yoki o%u02bbquvchi holatni qanday hal qilish mumkinligini asoslaydi. Bu bosqichda turli yechimlar taqqoslanadi, afzallik va kamchiliklari ko%u02bbrib chiqiladi.Masalan: Suv tejovchi texnologiyalarni joriy etish, ommaviy axborot orqali aholini xabardor qilish, investitsiyalar jalb qilish%u20264 Qarorlarni taqdim etish va muhokama qilish (taqdimot va baholash). Har bir guruh o%u02bbz yechimini taqdimot ko%u02bbrinishida sinfga taqdim etadi. Taqdimotdan so%u02bbng o%u02bbqituvchi va boshqa guruhlar mazmuniy savollar berishadi, fikr bildiradilar, yechimlarni tahlil qilishadi. Bu bosqich baholash, xulosa chiqarish va eng samarali yo%u02bblni aniqlashga xizmat qiladi. Baholash jarayonida faqat to%u02bbg%u02bbri javob emas, balki fikrlash sifati, dalillilik, jamoaviy ish, taqdimot madaniyati kabi mezonlar ham inobatga olinadi.