1-vaziyat: O‘qituvchining videodarsi o‘quvchilarga ta’sir qilmayapti⌄
Vaziyat:
O‘qituvchi “Ona tili – so‘zning go‘zalligi” mavzusida 5 daqiqalik videodars yaratdi. Ammo o‘quvchilar uni zerikarli, uzun va tushunarsiz deb topdi. O‘qituvchi videoda juda ko‘p matn, murakkab tushunchalar va o‘qish uchun slaydlar ishlatgan, maqsad va auditoriya aniq belgilanmagan.
Amaliy yondashuv:
– O‘qituvchi videoni 3 qismga bo‘ladi: asosiy g‘oya – misol – xulosa.
– Matn o‘rniga ovozli izoh va oddiy, vizual tasvirlar qo‘shadi.
– 5 daqiqalik videoni 1 daqiqaga qisqartirish mashqi bajariladi.
– O‘quvchilarning yoshiga mos so‘zlar tanlab, soddalashtirilgan skript yoziladi.
– Videoga hissiy ohang, savollar yoki kichik loyiha qo‘shiladi.
Natija:
O‘qituvchi kontentni auditoriya ehtiyojiga moslab yaratish, ortiqcha matndan qochish va qisqa, mazmunli video tayyorlash ko‘nikmasini shakllantiradi.
2-vaziyat: Infografika ko‘rinishidagi kontent tushunarsiz chiqqan⌄
Vaziyat:
Tarix fani o‘qituvchisi “Buyuk ipak yo‘li” mavzusida infografika tayyorladi. Biroq infografika haddan tashqari murakkab – ko‘p matn, noaniq ranglar, ko‘p ikonka va uzun izohlar mavjud. O‘quvchilar asosiy g‘oyani ko‘ra olmaydi va infografika “murakkab rasm” sifatida qabul qilinadi.
Amaliy yondashuv:
– Infografikadan ortiqcha matn o‘chirilib, 3 ta asosiy bo‘limga ajratiladi: “Yo‘l”, “Savdo”, “Madaniyat”.
– Har bir bo‘limga 1 ta kalit vizual qo‘yiladi.
– Ranglar 2–3 asosiy palitraga keltiriladi (ko‘p rangdan qochiladi).
– O‘qituvchi Canva orqali minimalist shablon tanlab, kontentni qayta ishlaydi.
– Yakunda “1 sahifa – 1 g‘oya” qoidasi bo‘yicha qayta tekshiruv o‘tkaziladi.
Natija:
Ishtirokchilar infografikani sodda, mazmunli va ko‘zni charchatmaydigan formatda yaratishni, asosiy g‘oyani ajratib ko‘rsatishni o‘rganadi.
3-vaziyat: O‘quvchilar ijodiy topshiriqda odatiy qolipdan chiqolmayapti⌄
Vaziyat:
O‘qituvchi “Tabiatni asraylik” mavzusida insho yozishni topshirdi. O‘quvchilar barcha matnni bir xil shaklda yozib kelishdi: odatiy 5–6 jumla, hech qanday ijodiylik yo‘q. O‘qituvchi topshiriq shaklini o‘zgartirmagan, media element qo‘shilmagan.
Amaliy yondashuv:
Insho o‘rniga:
“Tabiat so‘zlasa, bizga nima der edi?” nomli 30 soniyalik video topshiriladi.
Rasm + ovozli izoh shaklida mini-proyekt.
“Bir rasm – uchta fikr” mashqi (rasm asosida uch xil kreativ fikr).
O‘quvchilarga g‘oya yaratish uchun yo‘l ko‘rsatuvchi savollar beriladi:
– “Agar sen daraxt bo‘lsang, nimani his qilarding?”
– “O‘rmonning ovozi qanday bo‘ladi?”
O‘quvchilar media vositalaridan (telefon, Canva, CapCut) foydalanishni o‘rganadi.
Natija:
O‘quvchilarda ijodiy fikrlash, tasavvur, hissiy idrok va media orqali o‘z fikrini ifodalash ko‘nikmasi rivojlanadi. O‘qituvchi esa kreativ topshiriqlarni dars jarayoniga integratsiya qilishga o‘rganadi.
Yakuniy xulosa
Ushbu modul asosida tashkil etilgan amaliy mashg‘ulotlar orqali o‘qituvchilar quyidagi natijalarga erishishlari mumkin:
– Media kontent yaratishning asosiy bosqichlari (maqsad, auditoriya, format, soddalik)ni o‘zlashtiradi;
– Darslar uchun video, rasm, infografika, post kabi ijodiy materiallar yaratishni o‘rganadi;
– O‘quvchilarda ijodiy fikrlashni rag‘batlantiruvchi topshiriqlarni ishlab chiqadi;
– Kontentni pedagogik, estetik va axloqiy jihatdan to‘g‘ri shakllantirishni anglaydi;
– Media vositalar yordamida darsni qiziqarli, hissiy va mazmunli jarayonga aylantirish ko‘nikmasiga ega bo‘ladi.
Natijada pedagog “axborotni iste’mol qiluvchi” emas, balki “axborotni yaratib, ta’sir qiluvchi” zamonaviy raqamli yetakchiga aylanadi.
Ushbu modul asosida tashkil etilgan amaliy mashg‘ulotlar orqali o‘qituvchilar quyidagi natijalarga erishishlari mumkin:
– Media kontent yaratishning asosiy bosqichlari (maqsad, auditoriya, format, soddalik)ni o‘zlashtiradi;
– Darslar uchun video, rasm, infografika, post kabi ijodiy materiallar yaratishni o‘rganadi;
– O‘quvchilarda ijodiy fikrlashni rag‘batlantiruvchi topshiriqlarni ishlab chiqadi;
– Kontentni pedagogik, estetik va axloqiy jihatdan to‘g‘ri shakllantirishni anglaydi;
– Media vositalar yordamida darsni qiziqarli, hissiy va mazmunli jarayonga aylantirish ko‘nikmasiga ega bo‘ladi.
Natijada pedagog “axborotni iste’mol qiluvchi” emas, balki “axborotni yaratib, ta’sir qiluvchi” zamonaviy raqamli yetakchiga aylanadi.