Page 111 - Demo
P. 111


                                    111MEDIASAVODXONLIK bo%u2018yicha metodik qo%u2018llanma1. Tanqidiy fikrlashning tamoyillariTanqidiy fikrlashning bir nechta asosiy tamoyillari mavjud bo%u2018lib, ular odamga axborot bilan ishlashda yo%u2018l ko%u2018rsatadi va chuqurroq tahlil qilish imkonini beradi. Quyida tanqidiy fikrlashda e%u2019tibor beriladigan muhim tamoyillar keltirilgan:Ochiq va aniq savollar berishO%u2018z bilimingizni chuqurroq shakllantirish uchun muhim savollar berish tanqidiy fikrlashning muhim qismidir. Savollar mantiqiy va aniq bo%u2018lishi kerak. Bu savollar asosida odam axborotni shubha ostiga olib, uni tekshirib ko%u2018rishi kerak.Misol: %u201cBu axborot qayerdan keldi?%u201d, %u201cBu dalillar haqiqatga asoslanganmi?%u201d kabi savollar orqali inson ma%u2019lumotning to%u2018g%u2018riligini tekshiradi va uni chuqurroq tahlil qiladi.Dalillarga asoslangan xulosalar chiqarishXulosa chiqarishda dalillarning ishonchliligiga tayanish kerak. Tanqidiy fikrlashda hissiy reaksiyalar yoki shaxsiy fikrlar emas, balki dalillarni asos qilib olish muhimdir. Bu orqali noto%u2018g%u2018ri yoki chalg%u2018ituvchi axborotdan saqlanish mumkin.Misol: %u201cBu dalillarni boshqa manbalar tasdiqlayaptimi?%u201d, %u201cBu ma%u2019lumotni qanday dalillar qo%u2018llab-quvvatlaydi?%u201d kabi savollar bilan harakat qilish xulosalarni yanada ishonchli qiladi.Boshqa nuqtayi nazarlarni ko%u2018rib chiqishHar qanday masalani tahlil qilishda turli nuqtayi nazarlarni inobatga olish kerak. Bu fikrlash jarayonini kengaytiradi va xolis yondashishga imkon beradi. Boshqa odamlarning fikrlarini tushunish orqali inson masalaga kengroq qarashga imkon topadi va o%u2018z pozitsiyasini qayta ko%u2018rib chiqishi mumkin.Misol: %u201cBu masala bo%u2018yicha qanday boshqa qarashlar bor?%u201d yoki %u201cBu mavzuda boshqa qanday yondashuvlar mavjud?%u201d degan savollar odamni obyektivroq qarashga chorlaydi.2. Tanqidiy fikrlash texnikalariTanqidiy fikrlashni rivojlantirish uchun turli texnikalar mavjud. Ushbu texnikalar odamga axborotni tahlil qilishda yordam beradi va xulosalar 
                                
   105   106   107   108   109   110   111   112   113   114   115