Page 96 - Demo

96MEDIASAVODXONLIK bo%u2018yicha metodik qo%u2018llanmakundalik hayotimizda internetdan foydalanib, shaxsiy ma%u2019lumotlarimizni taqdim etamiz, savdo qilamiz, xizmatlardan foydalanamiz. Lekin shu bilan birga internet xavfsizligi va shaxsiy ma%u2019lumotlarni himoya qilish muhim muammo bo%u2018lib qolmoqda. Ushbu ma%u2019ruzada biz tarmoq xavfsizligi va shaxsiy ma%u2019lumotlarni himoya qilish usullari haqida gaplashamiz.1. Tarmoq xavfsizligi: Internetda xavfsiz ishlash uchun foydalanuvchilar bir qator qoidalarga rioya qilishlari kerak. Kiberhujumlar va zararli dasturlardan himoyalanish uchun quyidagi usullar muhim:Kuchli parollar yaratish: Parol internetdagi hisoblaringizni himoya qiluvchi birinchi to%u2018siq hisoblanadi. Shuning uchun kuchli va murakkab parollar yaratish juda muhim:Parollar kamida 8 belgidan iborat bo%u2018lishi va katta-kichik harflar, raqamlar va maxsus belgilarni o%u2018z ichiga olishi kerak.Har bir hisob uchun alohida parol ishlatish tavsiya etiladi, chunki bitta parol o%u2018g%u2018irlangan taqdirda boshqa hisoblaringiz ham xavf ostida qoladi.Misol: Agar sizning ijtimoiy tarmoqdagi parolingiz %u201c123456%u201d yoki %u201cpassword%u201d kabi oson bo%u2018lsa, kiberjinoyatchilar buni osonlik bilan topishlari mumkin. Shuning uchun kuchli parol yaratish, masalan, %u201c5aY@L9x*%u201d kabi murakkab kombinatsiyalarni ishlatish kerak.Fishing hujumlardan himoyalanish: Fishing bu kiberjinoyatchilar tomonidan foydalanuvchilarning shaxsiy ma%u2019lumotlarini o%u2018g%u2018irlash uchun ishlatiladigan usuldir. Ko%u2018pincha bu firibgarlar ishonchli tashkilot yoki shaxs nomidan foydalanuvchiga aldov xabar jo%u2018natishadi, bu xabarlarda maxfiy ma%u2019lumotlar (parollar, bank ma%u2019lumotlari) so%u2018raladi.Har doim kelgan elektron xabarning manbasini tekshiring: Shubhali xabarlar, g%u2018arazli reklama yoki tasdiqlanmagan manbalardan kelgan xatlarning havolalarini ochmang.Misol: Sizga bank nomidan elektron pochta keladi va u yerda parolingiz yoki shaxsiy ma%u2019lumotlaringizni yangilashingiz so%u2018raladi. Bunday holatda, hech qachon havolalarni ochmang va rasmiy saytdan yoki telefon orqali tekshiring.Faqat ishonchli saytlardan foydalanish: Xavfli yoki tasdiqlanmagan saytlarda ishlatish juda xavfli bo%u2018lishi mumkin. Bunday saytlarda zararli dasturlar bo%u2018lishi va shaxsiy ma%u2019lumotlaringizni o%u2018g%u2018irlash xavfi katta.