Page 121 - Demo
P. 121
121MEDIASAVODXONLIK bo%u2018yicha metodik qo%u2018llanmamonidan tarqatilganmi?Axborot qayerdan kelgan? Muallif yoki tashkilot haqida ma%u2019lumot mavjudmi?Ma%u2019lumotni tasdiqlovchi dalillar bormi?2. Axborotni turli manbalarda solishtirishTanqidiy tahlilning muhim qismi axborotni boshqa manbalar bilan solishtirishdir. Agar bir axborot faqat bir manbada berilgan va boshqa ishonchli manbalarda bu haqida hech qanday ma%u2019lumot bo%u2018lmasa, bu ma%u2019lumotni shubha ostiga olish kerak.Amaliy maslahatlar:Yangiliklarni bir nechta rasmiy va xalqaro yangilik manbalarida tekshirish.Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan yangiliklarni ishonchli yangilik saytlariga solishtirib ko%u2018rish.3. Maqsad va kontekstni tahlil qilishNoto%u2018g%u2018ri axborotning tarqalishi ko%u2018pincha biror maqsadga ega bo%u2018ladi, masalan, siyosiy yo%u2018nalish, reklama yoki manipulyatsiya. Shuning uchun:Maqsad nima? Muallif nima uchun bunday axborotni tarqatgan?Axborotning konteksti qanday? Bu axborot boshqa hodisalar yoki muammolar bilan qanday bog%u2018liq?4. Dalillarga asoslangan xulosa chiqarishTanqidiy fikrlashda hissiyotlarga tayanish emas, dalillarga asoslangan xulosalar chiqarish kerak. Biror axborot hayajon yoki qo%u2018rquv uyg%u2018otsa, xulosaga shoshmasdan, avval dalillarga asoslanib qaror qabul qilish zarur.Dalillar mavjudmi? Ma%u2019lumotni tasdiqlovchi faktlar va dalillar yetarlimi?Axborot mantiqan to%u2018g%u2018rimi? Har bir qism bir-birini qo%u2018llab-quvvatlayaptimi yoki o%u2018zaro ziddiyatlar bormi?5. Hissiy ta%u2019sirga e%u2019tibor berishNoto%u2018g%u2018ri axborot ko%u2018pincha hissiy reaksiya uyg%u2018otish orqali odamlarni jalb qiladi. Bunday ma%u2019lumotlarni ko%u2018rganda, shoshilinch xulosalar chiqarmasdan, axborotni tahlil qilish lozim.

