Page 117 - Demo

IV Bob. Ta%u02bclimda kiberxavfsizlik va axborot madaniyati | 117TA%u02bcLIMDA SUN%u02bcIY INTELLEKTDAN FOYDALANISH ETIKASISo%u02bbnggi yillarda sun%u02bciy intellekt texnologiyalari ta%u02bclim sohasida jadal rivojlanib, amaliyotda keng qo%u02bbllanila boshladi. Virtual yordamchilar, avtomatlashtirilgan baholash tizimlari, individual ta%u02bclim yo%u02bbnalishini shakllantiruvchi algoritmlar va interfaol platformalar ta%u02bclim sifatini oshirish, jarayonlarni optimallashtirish hamda o%u02bbquvchilarning ehtiyojlariga moslashtirilgan yondashuvni yaratishda katta imkoniyat bermoqda. Biroq, ushbu texnologiyalarni tatbiq etishda bir qator muhim etika masalalari yuzaga chiqadi. Ta%u02bclimda SI etikasi deganda, avvalo, inson huquqlarini hurmat qilish, adolatni ta%u02bcminlash, shaffoflikka rioya etish, mas%u02bculiyatni aniq belgilash va xavfsizlikni kafolatlash tamoyillari tushuniladi. UNESCO ham sun%u02bciy intellekt bo%u02bbyicha global etik yondashuvlarda inson qadr-qimmati, huquqlar va xavfsizlikka tayangan tamoyillarni ilgari suradi.Birinchi navbatda, ta%u02bclimda sun%u02bciy intellekt doimo inson markazida bo%u02bblishi lozim. Sun%u02bciy intellekt o%u02bbqituvchining o%u02bbrnini to%u02bbliq egallash uchun emas, balki unga yordamchi vosita sifatida xizmat qilishi zarur. O%u02bbqituvchi bilim beruvchi, tarbiyachi va yetakchi sifatida markaziy rolni saqlab qoladi; sun%u02bciy intellekt esa darsni rejalashtirish, resurs tayyorlash, differensial topshiriqlar yaratish, tezkor tahlil qilish kabi jarayonlarda yordam beradi. Bu yondashuv ta%u02bclimda insoniy qadriyatlar, pedagogik mahorat va tarbiyaviy ta%u02bcsirning ustuvorligini saqlab qoladi.Ikkinchi muhim masala %u2013 ma%u02bclumotlarning maxfiyligi va xavfsizligidir. Ta%u02bclim jarayonida yig%u02bbiladigan o%u02bbquvchilar haqidagi ma%u02bclumotlar (baholar, shaxsiy ma%u02bclumotlar, o%u02bbqish tarixi, faollik 4.3